Woda niskosodowa — jaką wybrać?

Co warto wiedzieć?

Ile sodu powinna mieć woda niskosodowa?

Woda niskosodowa to woda zawierająca nie więcej niż 20 mg sodu na litr. Ta granica wynika z polskich i unijnych przepisów dotyczących wód butelkowanych. Im niższy poziom sodu, tym bezpieczniejsza woda dla osób na diecie niskosodowej.

Jaka woda niskosodowa jest najlepsza?

Nie ma jednej najlepszej — zależy od potrzeb. Dla osób z nadciśnieniem lub na diecie niskosodowej kluczowa jest jak najniższa wartość sodu. Dla niemowląt i kobiet w ciąży ważna jest też niska mineralizacja ogólna (do 500 mg/l) i brak gazowania. Do codziennego picia dobrze sprawdzają się wody niskosodowe o umiarkowanym wapniu i magnezie.

Czy woda niskosodowa jest odpowiednia dla niemowląt?

Tak — woda do przygotowania posiłków niemowląt powinna być niskozmineralizowana (do 500 mg/l), niskosodowa (do 20 mg/l sodu), niegazowana i o niskiej zawartości siarczanów. Wody źródlane spełniające te kryteria są bezpiecznym wyborem dla najmłodszych.

Czym jest woda niskosodowa?

Definicja jest prosta i wynika z polskich przepisów: woda niskosodowa to taka, w której zawartość sodu nie przekracza 20 mg na litr. Na etykiecie producent może umieścić oznaczenie niskosodowa tylko wtedy, gdy woda mieści się w tym progu.

Warto tu odróżnić dwie rzeczy: sód w wodzie a sól kuchenna. Sól to chlorek sodu (NaCl) — związek chemiczny, w którym sód stanowi ok. 40% masy. Kiedy na etykiecie widzisz „Na: 10 mg/l", to jest czysty sód rozpuszczony w wodzie, nie sól dosypana do butelki. To naturalna konsekwencja geologicznego pochodzenia wody i warstw skalnych, przez które się przesączała.

Dlaczego zawartość sodu w wodzie ma znaczenie?

Sód jest niezbędnym elektrolitem. Pomaga utrzymać równowagę wodno-elektrolitową, reguluje ciśnienie krwi, uczestniczy w przewodzeniu impulsów nerwowych i wspiera procesy trawienne. Problem nie polega na samym sodzie, lecz na jego nadmiarze.

WHO zaleca, by dzienne spożycie sodu nie przekraczało 2000 mg (co odpowiada ok. 5 g soli). Polskie normy żywienia mówią o ok. 1500 mg sodu dziennie. Tymczasem przeciętna dieta Polaka dostarcza go dwa, a nawet trzy razy więcej niż potrzeba — głównie z pieczywa, wędlin, serów i produktów przetworzonych. Przy takim tle dietetycznym woda, którą pijemy, staje się jednym z niewielu elementów, nad którymi łatwo przejąć kontrolę.

Kiedy warto sięgać po wodę niskosodową?

Dla zdrowej osoby dorosłej bez przeciwwskazań woda z umiarkowaną zawartością sodu (do ok. 200 mg/l) jest całkowicie bezpieczna. Ale są sytuacje, w których woda niskosodowa przestaje być kwestią wyboru, a staje się zaleceniem:

• Nadciśnienie tętnicze — nadmiar sodu podnosi ciśnienie krwi. Przy nadciśnieniu każdy dodatkowy miligram sodu w diecie ma znaczenie,
• choroby nerek — zwiększone spożycie sodu obciąża nerki i może sprzyjać powstawaniu kamieni nerkowych,
• choroby serca — duże ilości sodu mogą negatywnie wpływać na układ sercowo-naczyniowy,
• obrzęki — sód zatrzymuje wodę w organizmie, co może nasilać obrzęki,
• ciąża i karmienie piersią — niskosodowa woda o niskiej mineralizacji to bezpieczniejszy wybór,
• przygotowanie posiłków dla niemowląt — woda powinna być niskozmineralizowana (do 500 mg/l), niskosodowa (do 20 mg/l Na) i niegazowana.

A kiedy po wodę z wyższą zawartością sodu?

Sód w wodzie nie zawsze jest wrogiem. Są momenty, kiedy woda wysokosodowa to właśnie to, czego organizm potrzebuje: upały i intensywne pocenie, wysiłek fizyczny (bieg, rower, siłownia — wszędzie tam, gdzie tracimy elektrolity z potem), rehydratacja po chorobie przebiegającej z wymiotami lub biegunką. W takich sytuacjach woda bogata w sód pomaga szybciej przywrócić równowagę elektrolitową. Ale to zastosowanie okazjonalne, nie codzienny nawyk.

Ranking polskich wód niskosodowych

Przeszedłem bazę polskich wód butelkowanych i wybrałem te, które łączą niską zawartość sodu z ciekawym profilem mineralnym:

Niskosodowość nie oznacza automatycznie niskiej mineralizacji. Cisowianka (Na 9,9 mg/l) ma mineralizacje na poziomie 687 mg/l z bardzo solidnym wapniem (120 mg/l) i magnezem (20 mg/l). Można pić wodę niskosodową i jednocześnie dostarczać sobie minerałów.

Dla niemowląt i kobiet w ciąży optymalnym wyborem z tej listy będą wody niskozmineralizowane (do 500 mg/l) w wersji niegazowanej — np. Eva Zdrój, Baby Zdrój czy Primavera.

Dla osób aktywnych, które chcą niski sód, ale potrzebują wapnia i magnezu, warto zerknąć na Cisowiankę, Rodowita z Roztocza lub Jurajską — wszystkie mają rozbudowany profil mineralny przy zachowaniu niskosodowości.

Jak czytać etykietę pod kątem sodu?

Sód na etykiecie wody butelkowanej podawany jest w miligramach na litr (mg/l) i oznaczany symbolem Na lub Na⁺. Szukaj go w tabeli składu mineralnego — zwykle tuż obok wapnia, magnezu i wodorowęglanów. Jeśli widzisz wartość do 20 mg/l, woda kwalifikuje się jako niskosodowa. Poniżej 10 mg/l to wody o bardzo niskiej zawartości sodu. Powyżej 200 mg/l — to już wody, po które warto sięgać okazjonalnie, nie codziennie.

Ale nie skupiaj się wyłącznie na sodzie. Skład mineralny wody to zestaw naczyń połączonych — wapń, magnez, wodorowęglany, siarczany, chlorki. Niskosodowa woda z dobrym wapniem i magnezem to zdrowszy wybór na co dzień niż woda, która nie ma w sobie praktycznie nic.