Jaką wodę wybrać dla niemowląt? Polskie wody, które spełniają normę

Co warto wiedzieć?

Jaka woda do mleka modyfikowanego?

Niegazowana woda źródlana lub naturalna woda mineralna o mineralizacji do 500 mg/l, z sodem i siarczanami poniżej 20 mg/l, fluorkami do 0,7 mg/l i azotanami do 10 mg/l. Najprościej szukać na etykiecie zapisu „Odpowiednia dla przygotowania żywności dla niemowląt” i dodatkowo sprawdzić siarczany w tabeli składu, bo przepis ich nie obejmuje.

Czy wodę butelkowaną dla niemowlaka trzeba przegotować?

Tak. Woda butelkowana jest czysta mikrobiologicznie przy rozlewie, ale nie jest sterylna, a po otwarciu butelki szybko traci tę przewagę. Mleko w proszku też nie jest sterylne, dlatego WHO zaleca przygotowywać je z wody zagotowanej i przestudzonej do temperatury nie niższej niż 70°C. Jeśli producent mieszanki podaje inną temperaturę, obowiązuje instrukcja z opakowania.

Czy niemowlę w ogóle potrzebuje wody?

Zdrowe niemowlę karmione piersią albo mlekiem modyfikowanym przez pierwsze pół roku nie wymaga dopajania, bo mleko dostarcza mu wszystkich potrzebnych płynów. Wodę wprowadza się razem z rozszerzaniem diety, na początku w postaci kilku łyków z kubka do posiłku.

Które polskie wody nadają się dla niemowląt?

Według deklarowanego składu kryteria dla niemowląt spełnia 13 polskich wód, m.in. Baby Zdrój, Mama i ja (w Biedronce jako Polaris Mama i Ja), Primavera. Wszystkie mają mineralizację poniżej 500 mg/l, sód i siarczany poniżej 20 mg/l oraz wersję niegazowaną.

Pierwsza paczka mleka modyfikowanego zwykle trafia do domu razem z pytaniem, na jakiej wodzie je robić. Półka z wodą dla niemowląt wygląda obiecująco: misie, bociany, napisy „dla dzieci”. Jednak obrazek na butelce mówi niewiele. O tym, czy woda faktycznie nadaje się dla niemowlaka, świadczą:

• tabela składu mineralnego,
• informacja o tym, że woda jest odpowiednia dla niemowląt i dzieci,
• opinia instytucji zajmującej się zdrowiem dzieci (np. Instytutu Matki i Dziecka, Centrum Zdrowia Dziecka).

Czy niemowlę w ogóle potrzebuje wody?

Dziecko karmione wyłącznie piersią albo mlekiem modyfikowanym dostaje z mlekiem tyle płynów, ile potrzebuje. Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci zdrowego niemowlęcia nie trzeba dopajać przez pierwsze pół roku. Woda podana „na zapas” zajmuje miejsce w małym brzuszku, więc dziecko pije mniej mleka, a razem z nim dostaje mniej energii i składników odżywczych. Gorączka, biegunka albo upalne dni mogą to zmienić, ale decyzję o dopajaniu w takiej sytuacji podejmuje pediatra.

Rodzice dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym potrzebują jednak dobrej wody od pierwszego dnia, bo na niej przygotowuje się każdą porcję. Do picia woda wchodzi później, razem z rozszerzaniem diety: najpierw kilka łyków z otwartego kubka do posiłku, z czasem więcej. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) szacuje, że w drugim półroczu życia dziecko potrzebuje łącznie 800–1000 ml wody na dobę, licząc mleko, zupki i kaszki.

Jaką wodę wybrać do mleka modyfikowanego?

Polskie przepisy mają na to konkretną odpowiedź. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 31 marca 2011 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, wód źródlanych i wód stołowych pozwala umieścić na etykiecie zapis „Odpowiednia dla przygotowania żywności dla niemowląt” tylko wtedy, gdy woda spełnia cztery warunki z załącznika nr 5. Pediatrzy dokładają do nich dwa kolejne.

Dr n. med. Piotr Dziechciarz z Kliniki Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego tłumaczy w Medycynie Praktycznej, że próg 20 mg sodu ustalili eksperci tak, by ilość sodu w mieszance przygotowanej na wodzie była zbliżona do tej w mleku kobiecym. Sama mieszanka zawiera już sód, a wyraźnie słona woda podnosiłaby jego ilość w każdej butelce. Siarczany w większej ilości działają przeczyszczająco, co u dorosłego bywa zaletą, a u niemowlęcia raczej nie. Dlatego na etykiecie warto patrzeć na obie wartości, bo przepis wymaga tylko jednej z nich.

Nie wiesz, którą wybrać? Odpowiedz na 5 pytań i w 30 sekund dobierzemy wody pasujące do Twojego smaku i potrzeb. Dopasuj wodę →

Które polskie wody spełniają normę dla niemowląt?

Kryterium z tabeli powyżej spełnia 13 wód z naszej bazy, wszystkie dostępne w wersji niegazowanej. Lista jest ułożona od najniższej mineralizacji.

NWM – naturalna woda mineralna. b.d. – brak danych w składzie podanym przez producenta.

Baby Zdrój ma więcej siarczanów (53,7 mg/l), niż zalecają pediatrzy, ale sód, fluorki i ogólna mineralizacja mieszczą się w normie. Według informacji producenta woda ma też pozytywną opinię Centrum Zdrowia Dziecka (nr 112/OP).

Mama i ja w Biedronce stoi na półce jako Polaris Mama i Ja. To ta sama woda z tego samego źródła, a mała butelka 0,35 l z ustnikiem przyda się na spacer. Kto woli szkło, znajdzie je przy Baby Zdrój, Galicyi, Magnuszewiance i Wirence.

Wody z dolnej części tabeli, jak Rabka-Zdrój czy Wirenka, mieszczą się w normie z niewielkim zapasem sodu. Do mleka nadają się tak samo, ale jeśli zależy Ci na jak najmniejszym sodzie, lepiej sięgnąć po wodę z górnej części listy. Wody z tabeli można zestawić obok siebie w porównywarce.

Czy wodę dla niemowlaka trzeba przegotować?

Tak, także wodę butelkowaną. Woda źródlana i mineralna jest czysta mikrobiologicznie w momencie rozlewu, ale nie jest sterylna, a otwarta butelka szybko traci tę przewagę. Do tego mleko w proszku też nie jest sterylne. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca więc przygotowywać mieszankę z wody zagotowanej i przestudzonej do temperatury nie niższej niż 70°C. Taka temperatura niszczy bakterie, które mogą być w proszku, m.in. Cronobacter sakazakii. Producenci mieszanek podają na opakowaniu własną instrukcję i to ona ma pierwszeństwo.

Kilka praktycznych zasad:

• gotuj wodę raz, świeżą, zamiast wielokrotnie podgrzewać tę samą porcję,
• otwartą butelkę trzymaj w lodówce i zużyj w ciągu doby, dlatego mniejsze butelki, do 1,5 l, sprawdzają się lepiej niż baniak 5 l,
• nie używaj wody gazowanej ani wysokozmineralizowanej, nawet po odgazowaniu,
• wody leczniczej nie podawaj dziecku bez zalecenia lekarza.

A woda z kranu?

Woda z wodociągu w Polsce musi spełniać normy dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi i wodociągi publikują wyniki jej badań. Jej skład zależy jednak od miasta, a jakość na ostatnim odcinku zależy też od instalacji w budynku. Jeśli chcesz przygotowywać na niej mleko, sprawdź raport swojego dostawcy, porównaj sód, azotany i fluorki z tabelą powyżej i zawsze ją przegotuj. Wody ze studni przydomowej bez aktualnego badania na azotany nie dawaj niemowlęciu, bo azotany są dla niego szczególnie niebezpieczne.

Jaka woda dla starszego dziecka?

Po pierwszych urodzinach zasady stają się luźniejsze, ale kierunek zostaje ten sam: niegazowana, niskosodowa, bez cukru i aromatów. Wody z tabeli sprawdzą się dalej, a starsze dziecko może pić też wody o nieco wyższej mineralizacji, np. z większą ilością wapnia. Wody smakowe i soki uczą słodkiego smaku, od którego potem trudno odzwyczaić, więc lepiej, żeby czysta woda była w domu domyślnym napojem.

Zapotrzebowanie dziecka na wodę rośnie z wiekiem. Wartości EFSA obejmują wszystkie płyny i wodę z jedzenia, a nie samą wodę ze szklanki.

Jaką wodę pić w ciąży i podczas karmienia piersią?

Przyszła i karmiąca mama nie potrzebuje „wody dla niemowląt”. Najbardziej zmienia się u niej ilość wody, którą trzeba wypić. EFSA przyjmuje dla dorosłej kobiety około 2 litrów wody dziennie i zaleca dodać do tego około 300 ml w ciąży oraz 600–700 ml w czasie karmienia piersią. Przy karmieniu wynika to wprost z rachunku: dziecko wypija średnio 750–850 ml mleka na dobę, a mleko kobiece w 88% składa się z wody.

Te wartości obejmują też wodę z jedzenia, z którego pochodzi mniej więcej piąta część dziennej porcji. Resztę trzeba wypić, a przy wyborze butelki warto zwrócić uwagę na:

• Sód. Na co dzień lepiej sprawdzają się wody niskosodowe i średniozmineralizowane. Wody wysokosodowe i lecznicze to wybór okazjonalny albo na zalecenie lekarza, a jeśli lekarz każe ograniczyć sól, woda niskosodowa nie dokłada jej do diety.
• Wapń i magnez. W ciąży i podczas karmienia zapotrzebowanie na oba minerały jest wysokie, a przy 2,5 litra dziennie woda staje się ich zauważalnym źródłem. Więcej takich wód jest w rankingu wód z wapniem i wód z magnezem.

Jak w sklepie szybko sprawdzić wodę dla niemowlaka?

1. Szukaj zapisu „Odpowiednia dla przygotowania żywności dla niemowląt”. Oznacza on, że sód, fluorki, azotany i azotyny mieszczą się w normie.
2. Sprawdź ogólną mineralizację: do 500 mg/l.
3. Spójrz na siarczany (SO₄²⁻): najlepiej poniżej 20 mg/l.
4. Wybierz wersję niegazowaną i butelkę, którą zużyjesz w ciągu doby.
5. W domu przegotuj wodę i przygotuj mieszankę według instrukcji producenta.

Te same filtry można ustawić na mapie wód.